Basketbolda Faul Kuralları: Kaç Faulde Oyundan Çıkılır?

Basketbolda faul kuralları ilk olarak tek bir sınırla bilinir: Bir oyuncu maç boyunca 5 kişisel faul yaptığında oyundan çıkar ve o maçta bir daha sahaya giremez. Bu kural FIBA’nın ve Türkiye’deki liglerin kuralıdır; NBA’de sınır 6 fauldür. Ayrıca bir oyuncu 2 teknik faul, 2 sportmenlik dışı faul ya da birer tane teknik ve sportmenlik dışı faul aldığında, faul sayısına bakılmadan oyundan atılır.

Bu yazıda faulün ne olduğunu, faul çeşitlerini, takım faulü kuralını, hangi faulde kaç serbest atış verildiğini ve hakemlerin faul işaretlerini bulabilirsiniz.

Basketbolda faul nedir?

Faul, kurallara aykırı temas ya da sportmenliğe aykırı davranıştır. Basketbol temaslı bir oyundur; her temas faul değildir. Hakem, temasın oyunculardan birine haksız avantaj sağlayıp sağlamadığına bakar. Rakibi itmek, tutmak, koluna vurmak, yolunu vücutla kesmek ya da topa değil oyuncuya müdahale etmek faul sayılır.

Her faul, yapan oyuncunun faul hanesine ve takımının faul sayısına yazılır. Faulün cezası; faulün türüne, oyuncunun o anda şut atıp atmadığına ve takımın o çeyrekte kaç faul yaptığına göre değişir.

Basketbolda kaç faulde oyundan çıkılır?

FIBA kurallarına göre bir oyuncu 5 faul yaptığında oyundan çıkar. Beşinci faul kişisel, teknik ya da sportmenlik dışı faul olabilir; hepsi oyuncunun faul hanesine sayılır. Oyundan çıkan oyuncunun yerine yedek oyuncu girer ve oyuncu o maçta bir daha oynayamaz.

NBA maçları 48 dakika, FIBA maçları ise 40 dakika sürer. NBA’deki 6 faul sınırı bu uzun süreyle ilgilidir. Maç süreleri ve diğer temel kurallar için Basketbol Kuralları Nelerdir? rehberimize göz atabilirsiniz.

Basketbolda faul çeşitleri nelerdir?

Kişisel faul

En sık görülen faul türüdür. Savunmacının şut atan oyuncunun koluna vurması, top süren oyuncuyu tutması ya da hareket halindeyken yolunu kesmesi kişisel fauldür. Savunmada yanlış duruş ve geç kalan ayaklar, kişisel faulün en yaygın nedenidir.

Hücum faulü

Topa sahip oyuncu, yerini önceden almış bir savunmacıya çarparsa hücum faulü verilir. Halk arasında “şarj” olarak da bilinir. Perdeleme yapan oyuncunun hareket halindeyken rakibe çarpması da hücum faulüdür. Hücum faulünde serbest atış verilmez, top rakip takıma geçer.

Teknik faul

Teknik faul temas gerektirmez. Hakemle tartışmak, topu rakibe vermemek, faul almak için kendini yere atmak (rol yapmak) ya da sahada uygunsuz hareket teknik faul cezası getirir. Teknik faul antrenöre ve yedek kulübesine de verilebilir. Rakip takım 1 serbest atış kullanır ve oyun kaldığı yerden devam eder.

Sportmenlik dışı faul

Oyuncunun topu oynama amacı taşımadan rakibe temas etmesi ya da aşırı sert müdahalesidir. Hızlı hücumda arkadan yapılan ve rakibi durdurmaya yönelik temaslar en sık örnektir. Rakip 2 serbest atış kullanır ve topu da kendisi oyuna sokar.

Diskalifiye eden faul

Kavga etmek, rakibe ya da hakeme ağır sözlü veya fiziksel saldırı gibi davranışlarda verilir. Oyuncu derhal oyundan atılır ve maçın geri kalanında saha çevresinde bulunamaz.

Takım faulü nedir? Bonus ne demek?

Takım faulü, bir takımın bir çeyrekte yaptığı toplam fauldür. FIBA kurallarında bir takım bir çeyrekte 4 takım faulüne ulaştıktan sonra yaptığı her savunma faulünde, rakip oyuncu şut atmıyor olsa bile 2 serbest atış kazanır. Bu duruma “bonus” ya da “faul limiti” denir.

• Takım faulü her çeyrek sıfırlanır. İkinci çeyreğin başında iki takımın faul sayısı yeniden sıfırdan başlar.
• Uzatmalar dördüncü çeyreğin devamı sayılır. Dördüncü çeyrekte biriken takım faulleri uzatmaya taşınır.
• Hücum faulü bonusa rağmen serbest atış vermez. Takım faulüne yazılır, ama top yalnızca rakibe geçer.

Takımlar bu yüzden çeyrek sonlarına doğru savunmada daha dikkatli oynar. Bonusta olan takıma karşı yapılan her faul, rakibe kolay sayı fırsatı verir.

Hangi faulde kaç serbest atış verilir?

Her başarılı serbest atış 1 sayı kazandırır. Şut girip üstüne faul alınmasına “and one” (sayı artı bir) denir. Bu ve benzeri ifadeleri Basketbol Terimleri ve Anlamları sözlüğümüzde bulabilirsiniz.

Hakemler faulü nasıl gösterir?

Hakem faul gördüğünde önce düdük çalar ve yumruğunu havaya kaldırarak saati durdurur. Ardından faul yapan oyuncunun forma numarasını parmaklarıyla gösterir ve faulün türünü işaretle belirtir.

• Faul: Yumruk havaya kaldırılır.
• İtme: İki avuç ileri doğru itme hareketi yapar.
• Tutma: Bir el diğer elin bileğini kavrar.
• Yol kesme (blok): İki el kalçaya konur.
• Ele vurma: Bir el diğer elin bileğine vurur.
• Teknik faul: İki elle “T” harfi yapılır.
• Sportmenlik dışı faul: Bir el diğer elin bileğini baş üstünde kavrar.
• Diskalifiye: İki yumruk birlikte havaya kaldırılır.

Hakem son olarak parmaklarıyla kaç serbest atış verildiğini gösterir.

Faul yapmadan nasıl savunma yapılır?

Faul sayısı yüksek oyuncu, maçın kritik anlarında kenarda kalabilir. İyi savunmacı az faul yapan savunmacıdır. Faul riskini azaltmak için şunlara dikkat etmek gerekir:

• Ellerle değil ayaklarla savunun. Rakibin önünde kalmanın yolu hızlı ayak hareketidir; geç kalan oyuncu elle tutmaya başlar.
• Kolları dikey tutun. Şut atan oyuncuya kollar dik yukarıdayken temas faul sayılmaz; kola vurmak ise fauldür.
• Yerinizi önceden alın. Top süren oyuncunun yoluna son anda girmek faul, yerini önceden alıp sabit durmak ise hücum faulü kazandırabilir.
• Gereksiz hamle yapmayın. Topu çalmak için uzanmak, çoğu zaman faulle biter.

Hangi pozisyonun savunmada hangi görevi üstlendiğini Basketbolda Pozisyonlar Nelerdir? yazımızda bulabilirsiniz.

Çocuk basketbolunda faul kuralları farklı mı?

Minik ve küçük yaş liglerinde de faul kuralları temelde aynıdır; oyuncu 5 faulde oyundan çıkar. Küçük yaş gruplarında maç süresi, top boyu ve savunma türü gibi bazı kurallar yaşa göre uyarlanır. Antrenörler bu yaşlarda faulü bir ceza olarak değil, doğru savunmayı öğretmenin bir fırsatı olarak ele alır.

Sıkça sorulan sorular

Basketbolda bir oyuncunun kaç faul hakkı vardır?

FIBA kurallarına göre her oyuncunun 4 faul hakkı vardır; 5. faulde oyundan çıkar. NBA’de 5 faul hakkı vardır, oyuncu 6. faulde çıkar.

Basketbol oyununda bir oyuncu kaç faul yaparsa oyun dışı kalır?

5 faul yaptığında oyun dışı kalır. Ayrıca 2 teknik ya da 2 sportmenlik dışı faul alan oyuncu da faul sayısına bakılmadan oyundan atılır.

Teknik faul kişisel faule sayılır mı?

Evet. FIBA kurallarında oyuncuya verilen teknik faul, oyuncunun 5 faul sınırına dahildir.

Takım faulü kaçta bonusa girer?

FIBA’da bir takım bir çeyrekte 4 takım faulüne ulaştıktan sonra, yaptığı her savunma faulünde rakibe 2 serbest atış verilir.

Oyundan çıkan oyuncu geri dönebilir mi?

Hayır. 5 faulle ya da diskalifiyeyle oyundan çıkan oyuncu o maçta yeniden sahaya giremez; yerine yedek oyuncu girer.

Faul ile ihlal arasındaki fark nedir?

Faul, rakiple kurallara aykırı temas ya da sportmenlik dışı davranıştır. İhlal ise temas olmadan yapılan kural hatasıdır: adım hatası, çift dripling, 3 saniye ve 24 saniye kuralları ihlaldir. İhlalde serbest atış verilmez, top rakibe geçer.

Kuralları sahada öğrenin

Faul kurallarını bilmek önemlidir; ama faul yapmadan savunma yapmayı öğrenmek doğru antrenmanla olur. Gencer Baytimur Basketbol Akademisi’nde sporcular kuralları ve doğru savunma tekniğini, yaşlarına uygun antrenmanlarla uzman antrenörlerden öğrenir. Kayıt ve deneme antrenmanı için bizimle iletişime geçebilir veya iletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

📞 0507 577 37 70

Daha fazlası için Instagram sayfamızı takip edebilirsiniz.